1. Home
2. Onze visie
3. Diversiteit als kracht

Diversiteit als kracht

Vanuit de Belgische Federatie voor Psychotherapie pleiten wij voor het aanpassen van de WUG-wet zodat er ook in de toekomst voldoende diversiteit aanwezig kan zijn in de wereld van psychotherapie. Dit is een wereld van psychotherapie die meegroeit met de samenleving, met mensen, met verhalen, met pijn én met hoop. En precies daarom hebben we psychotherapeuten nodig met verschillende brillen, achtergronden en loopbanen. Niet omdat “alles kan en alles mag”, maar omdat geestelijke gezondheid zelden rechtlijnig is. Leven is complex, dus zorg mag dat ook zijn – zorgvuldig, deskundig, en gedragen door verschillende perspectieven.

In België is het debat over wie psychotherapeut “mag” zijn soms hard en polariserend. En toch merken we in het werkveld elke dag opnieuw hoe cliënten net baat hebben bij die diversiteit. Niet als bedreiging voor kwaliteit, maar als bron van rijkdom.

Diversiteit als kracht, niet als breuklijn

Elke vooropleiding brengt iets mee dat je niet zomaar inhaalt met nog een paar boeken of een extra cursus. Het gaat niet alleen over kennis, maar over manier van kijken, taalgebruik, gevoeligheden, professionaliteit en vertrouwdheid met bepaalde leefwerelden.

En die rijkdom voel je in de praktijkruimte.

Bij wijze van voorbeeld staan we stil bij 5 beroepsgroepen die sinds de WUG-wet van 2016 niet langer toegelaten worden tot de psychotherapie-opleidingen.

Wat brengt een sociaal werker als psychotherapeut?

Een sociaal werker is geschoold in het begrijpen van context. Niet alleen “Wie ben jij?”, maar ook “Waar leef jij?”, “Wat draagt bij?”, “Wie zit hier allemaal mee in dit verhaal?”
Mensen komen zelden alleen met “hun hoofd”. Ze komen met hun gezin, hun financiële situatie, hun woonomstandigheden, hun sociale netwerk of het ontbreken daarvan. Ze komen uit complexe systemen.

Een sociaal werker die psychotherapeut wordt:

• kijkt vaak systemisch en contextueel
• ziet snel knelpunten rond hulpverlening, armoede, bestaansonzekerheid, zorgnetwerken
• werkt vaak zeer mensnabij en laagdrempelig
• kan bruggen slaan tussen hulpverlening, instellingen, scholen, artsen, welzijnsorganisaties

Voor cliënten die het gevoel hebben dat hun leven “meer probleem is dan hun psyche” kan dit het verschil maken. Ze voelen zich gezien als mens, niet herleid tot diagnose of symptoom. Dat is geen “minderwaardige” zorg. Integendeel: het is uiterst gespecialiseerd.

Wat brengt iemand met een achtergrond in seksuologie?

Seksualiteit raakt identiteit, relaties, lichaam, schaamte, verlangens, trauma, grenzen, opvoeding, gender, intimiteit. En toch blijft het in veel hulpverlening plekken krijgen tussen de regels.

Een seksuoloog als psychotherapeut:

• kan spreken over thema’s waar veel cliënten niet durven beginnen
• brengt taal en nuance in onderwerpen vol schaamte of schuld
• begrijpt dynamieken rond intimiteit, koppeldynamieken en lichamelijkheid
• kan adequaat werken met thema’s als seksueel trauma, pijn bij seks, pornogebruik, verlangen, libidoverlies

Veel cliënten dragen seksuele vragen jarenlang alleen. Ze voelen schaamte, paniek, verwarring. Een psychotherapeut die dit gebied écht kent, biedt niet alleen therapie, maar ook veiligheid. En die veiligheid maakt heling mogelijk.

Wat brengt een bachelor orthopedagogie als psychotherapeut?

Een psychotherapeut met een bachelor in de orthopedagogie kijkt naar cliënten in hun volledige ontwikkelings- en sociale context, met aandacht voor gedrag, leerprocessen en de invloed van gezin, school en maatschappij.

Ze denken systemisch en contextueel, herkennen patronen en omgevingsfactoren en laten deze meewegen in hun begeleiding. Zo kunnen ze effectief bruggen slaan tussen de verschillende systemen rondom de cliënt.

Daarnaast hebben ze kennis van complexe ontwikkelings- en gedragsvraagstukken, zoals leer- en gedragsproblemen, en werken ze nauw samen met scholen, jeugdhulp en andere maatschappelijke partners.

Bovendien beschikken ze over maatschappelijke en culturele sensitiviteit, met inzicht in sociaal-economische uitdagingen, culturele diversiteit en kwetsbaarheid, waardoor ze veiligheid en vertrouwen kunnen creëren bij cliënten uit uiteenlopende achtergronden.

Wat brengt een psychiatrisch verpleegkundige als psychotherapeut?

Wie als psychiatrisch verpleegkundige werkt, kent de kwetsbaarheid van mensen van dichtbij. Je leert luisteren naar signalen van het lichaam, naar non-verbale communicatie, naar levensverhalen die zich afspelen naast een ziekenhuisbed.

Een verpleegkundige die psychotherapeut wordt:

• begrijpt de impact van ziekte, pijn, chronische klachten, ziekenhuiservaringen
• kan bruggen slaan tussen somatische en psychische zorg
• werkt vaak zeer pragmatisch, warm en nabij
• heeft ervaring in crisissituaties en kan rust brengen waar paniek dreigt

Voor cliënten met psychosomatische klachten, medische trauma’s, burn-out of chronische ziekte kan dit goud waard zijn. Ze krijgen iemand tegenover zich die hun lichaam meeneemt in het verhaal, niet wegduwt of minimaliseert.

Wat brengt een psychologisch consulent als psychotherapeut?

Psychologisch consulenten hebben doorgaans een zeer sterke basis in praktijkgericht werken. Ze zijn gewend om evidence-informed, concreet en methodisch te werken met cliënten in een breed veld van hulpverlening.

Ze brengen:

• helderheid rond hulpverleningsdoelen
• een sterke basis in gespreksvoering en ethiek
• ervaring met uiteenlopende doelgroepen
• een realistische kijk op functioneren in dagelijkse context

Ze verbinden theorie met praktijk en zijn vaak zeer toegankelijk, menselijk en zorgvuldig in de werkrelatie. Voor veel cliënten voelt dat veilig en werkbaar.

En waarom is dit allemaal relevant?

Omdat geen enkele mens “maar” psychologie is.
Omdat cliënten niet in één opleiding passen.
Omdat geestelijke gezondheid meer vraagt dan één type bril.

Ja, kwaliteit moet bewaakt worden.

Ja, opleiding moet stevig zijn.

Ja, we mogen kritisch blijven over grenzen van competentie, intervisie, supervisie, bijscholing. Dáár zit de lat.

Niet in het uitsluiten van bepaalde vooropleidingen, maar in het bewaken van:

• degelijke psychotherapie-opleidingen
• duidelijke competentieprofielen
• professionele verantwoordelijkheid
• samenwerken en doorverwijzen waar nodig.

Diversiteit betekent niet automatisch kwaliteitsvermindering.

Diversiteit is een rijk ecosysteem.
Het zorgt ervoor dat iemand die worstelt met een vechtscheiding, iemand met een leven in armoede, iemand met een seksueel trauma, iemand met kanker, iemand in een complex gezin… niet altijd dezelfde soort psychotherapeut tegenover zich krijgt, maar iemand die vertrouwd is met hun leefwereld.

Dat is zorg. Dat is kwaliteit. Dat is menselijke waardigheid.

Misschien is dat wel de kern: psychotherapie wordt sterker wanneer we erkennen dat geen enkele beroepsgroep “de volledige mens” dekt. We hebben elkaar nodig. Niet om te concurreren, wel om samen een landschap te vormen waar mensen écht gedragen worden.

Het gaat niet over wie “beter” is.
Het gaat over wie samen een menselijk, deskundig en rijk zorgveld bouwt.