Waarom willen wij een aanpassing van de WUG-wet?

Stel je even dit beeld voor.
Een wachtkamer in een praktijk of een centrum voor geestelijke gezondheidszorg.

Een jongvolwassene met een migratieachtergrond.

Een ouder die vastloopt in een complexe scheiding.

Een alleenstaande man die kampt met een verslavingsprobleem én financiële problemen.

Een ouder koppel dat worstelt met verlies.

Ze zitten allemaal met “psychisch lijden”, maar het lijden toont zich op heel verschillende manieren en is ingebed in verschillende levensverhalen, contexten en structuren. Het is precies in die veelkleurigheid van de realiteit dat psychotherapie werkt. En het is daarom dat we als Belgische Federatie van Psychotherapeuten blijven pleiten voor een brede instroom in de psychotherapie-opleiding, met ruimte voor bachelors en masters uit de menswetenschappen. Niet om “de lat te verlagen”. Wel om het veld te versterken.

Waarom pleiten we voor heropening van de opleiding voor bachelors en masters menswetenschappen?

Omdat psychotherapie geen “monodisciplinair” beroep is.
Omdat menselijk lijden nooit netjes binnen de grenzen van één opleiding past.
Omdat psychotherapie historisch gegroeid is als een multidisciplinair, praktijkgericht en levenslang leertraject.

En omdat we merken dat we net verliezen wanneer we het veld vernauwen.

Psychotherapie vraagt natuurlijk stevige kennis, onderbouw en ethisch kader. Maar het vraagt ook iets anders:
– kunnen werken vanuit relatie
– oog hebben voor systeem, context en maatschappelijke factoren
– ervaring met kwetsbaarheid, armoede, interculturaliteit, trauma, zorgcontexten, jeugdhulp …
– fijngevoeligheid die groeit door ervaring, supervisie en dialoog

Die rijkdom vinden we net in een diverse groep van opleidingsachtergronden: klinisch psychologen, orthopedagogen, sociaal werkers, verpleegkundigen, enzovoort. Elk brengt een ander venster op de werkelijkheid mee. Elk vult een stukje in waar een ander soms minder vertrouwd is.

Diversiteit is geen bedreiging. Diversiteit is kwaliteit.

We horen soms de bezorgdheid: “maar hoe garandeer je dan kwaliteit?”

Dat is een terechte vraag. Alleen: kwaliteit hangt niet exclusief samen met basisdiploma. Kwaliteit hangt volgens ons samen met:
– de kwaliteit van de psychotherapie-opleiding zelf
– instroomvoorwaarden die zorgvuldig zijn
– intensieve praktijk, supervisie en intervisie
– permanente vorming
– en ethisch kader

Bovendien weten we allemaal dat ook binnen één beroepsgroep verschillen in expertise enorm groot zijn. Niet elke klinisch psycholoog werkt met trauma. Niet elke arts werkt met complexe psychiatrische problematiek. Niet elke psychotherapeut, ongeacht vooropleiding, is inzetbaar voor alle doelgroepen. En dat is oké. In een volwassen zorgsysteem erkennen we verschil in expertise, zonder hiërarchie in te bouwen en zonder groepen structureel te onderwaarderen.

Diversiteit biedt net kansen:
– betere bereikbaarheid voor diverse populaties
– bredere kijk op problemen
– minder medisch-reductionistische kijk op psychisch lijden
– meer aansluiting bij de leefwereld van cliënten
– versterking van multidisciplinaire samenwerking

Psychotherapie ontstaat in de praktijk én groeit in dialoog

Psychotherapie leer je niet alleen uit boeken. Je leert het door:
– langdurig oefenen
– fouten durven onderzoeken
– casussen uitpluizen
– feedback ontvangen
– jezelf tegenkomen
– gedragen worden in supervisie

Dat proces verloopt hetzelfde voor elke professionele achtergrond. Het is net dat traject dat psychotherapeuten vormt.

Daarom pleiten we voor een kader waarbij meer basisdiploma’s toegang krijgen tot de psychotherapie-opleiding waarbij er oog is voor competenties, ervaring, reflectievermogen en professionele verankering.

En ja, dat vraagt duidelijke kwaliteitsnormen en transparant beleid. Maar dan een beleid dat vertrekt vanuit realiteit en zorginhoud, niet vanuit uitsluiting.

Waarom is dit maatschappelijk nodig?

Omdat onze geestelijke gezondheidszorg onder druk staat.
Omdat wachtlijsten lang zijn.
Omdat complexiteit toeneemt.
Omdat psychisch lijden verweven is met armoede, migratie, handicap, ziekte, relationele breuken …

We kunnen het ons niet veroorloven om waardevolle profielen buiten te houden die vandaag al jarenlang kwaliteitsvolle zorg leveren, intensieve psychotherapie-opleidingen volgden en dagelijks naast cliënten staan.

Door de deur dicht te trekken voor bachelors en masters menswetenschappen dreigen we een groot stuk expertise, betrokkenheid en maatschappelijke voeling te verliezen. Dat is geen kwaliteitsverhoging. Dat is verschraling.

Dus ja, wij blijven pleiten

Wij pleiten voor:
– een brede, gecontroleerde en kwaliteitsvolle toegang tot psychotherapie-opleidingen
– erkenning van diversiteit als kracht
– duidelijke kwaliteitsnormen die focussen op opleiding, supervisie en beroepservaring
– een zorgsysteem waar expertise erkend wordt, zonder onnodige hiërarchie

Niet om “iedereen psychotherapeut te maken”.
Wel om psychotherapie stevig, rijk en toekomstgericht te houden.

Misschien is dit de kern: psychotherapie gaat over menselijkheid, relationele nabijheid en diepgaande professionele vorming. Dat overstijgt één basisopleiding. Dat vraagt een professioneel veld waar verschillende stemmen samen klinken.